फ्रान्समा बढ्दो महँगी, न्यून तलब र सरकारी सेवामा कटौतीको विरोधमा बिहीबार एकै दिन झन्डै ६ लाख मानिस सडकमा ओर्लिएका छन्।
फ्रान्सको गृह मन्त्रालयका अनुसार देशभर भएका प्रदर्शनमा ५ लाख ७५ हजार मानिसहरू सहभागी भएका थिए। यो गत सेप्टेम्बरदेखि सुरु भएको आन्दोलनयताकै एक दिनमा भएको सबैभन्दा ठूलो प्रदर्शन हो।
प्रदर्शनमा विद्यार्थी, शिक्षक, स्वास्थ्यकर्मी, यातायात मजदुर, कर्मचारी र विभिन्न ट्रेड युनियनका सदस्य सहभागी थिए। प्रदर्शनसँगै विभिन्न क्षेत्रका कर्मचारीले देशव्यापी हडतालसमेत गरेका थिए।
तर प्रदर्शन आयोजक ट्रेड युनियन सिजिटीले भने देशभर १६ लाख मानिस सडकमा आएको दाबी गरेको छ। राजधानी पेरिसमा मात्रै ६० हजार प्रदर्शनकारी सहभागी भएको गृह मन्त्रालयको अनुमान छ।
जीवनयापनको बढ्दो खर्च, तलब र पेन्सन वृद्धि, सार्वजनिक सेवामा लगानी तथा आर्थिक असमानता घटाउनुपर्ने प्रदर्शनकारीको माग छ।
फ्रान्सका प्रमुख ट्रेड युनियनमध्ये एक सिजिटीले न्यूनतम पारिश्रमिक तत्काल १० प्रतिशत बढाउन माग गरेको छ। अर्को युनियन सिएफडिटीले न्यूनतम मासिक तलबमा १०० युरो वृद्धि गर्नुपर्ने माग राखेको छ।
विद्यार्थीहरूले शिक्षा क्षेत्रमा थप बजेट विनियोजन, विद्यालयको पूर्वाधार सुधार र विश्वविद्यालयमा थप २ लाख ५० हजार विद्यार्थी भर्ना गर्न सक्ने व्यवस्था गर्न माग गरेका छन्।
यसअघि विद्यार्थीहरूले विद्यालयमा कमजोर पूर्वाधार र कक्षाकोठामा विद्यार्थीको चाप बढेको भन्दै आन्दोलन सुरु गरेका थिए।
पछि ट्रेड युनियन र ‘यल्लो भेस्ट’ आन्दोलनका समर्थकसमेत जोडिएपछि यो देशव्यापी आन्दोलन बनेको हो। ‘यल्लो भेस्ट’ फ्रान्समा सन् २०१८ मा सुरु भएको सरकारविरोधी आन्दोलन हो।
प्रदर्शनकारीले राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोँ र उनको सरकारको राजीनामासमेत माग गरेका छन्।
प्रदर्शनका क्रममा केही सहरमा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप भएको छ।
फ्रान्सको गृह मन्त्रालयका अनुसार प्रहरीले ४४८ जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ भने झडपमा ५३ प्रहरी घाइते भएका छन्।
लियोँमा प्रहरीले अश्रुग्यास प्रहार गरेको थियो।
रेनेसमा प्रदर्शनकारीले एउटा होटलमा तोडफोड गर्नुका साथै प्रहरीमाथि वस्तु प्रहार गरेका थिए। टुलुज नजिकै एउटा विद्यालयमा आगजनी भएको थियो। देशभर भएका ८६ वटा आगलागीका घटनामा अग्निनियन्त्रक खटिएको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ।
यद्यपि यसअघिका प्रदर्शनमा जस्तो ठूलो हिंसा भने बिहीबार देखिएन। अक्टोबर १७ मा भएको प्रदर्शन हिंसात्मक बनेको थियो। त्यस दिन ५ लाख ५० हजार मानिस सहभागी भएको सरकारी अनुमान थियो।
बिहीबारको हडतालका कारण विद्यालय, विश्वविद्यालय र रेल सेवासमेत प्रभावित भएका थिए।
सरकारले करिब १३ प्रतिशत विद्यालय कर्मचारी हडतालमा सहभागी भएको जनाएको छ। सार्वजनिक अस्पतालका करिब ५ प्रतिशत कर्मचारी मात्रै हडतालमा सहभागी भएकाले स्वास्थ्य सेवा भने ठूलो रूपमा प्रभावित नभएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।
प्रदर्शनकारीले आन्दोलन आगामी दिनमा पनि जारी राख्ने बताएका छन्।
‘यल्लो भेस्ट’ आन्दोलनका समर्थकले शुक्रबार र शनिबार पनि प्रदर्शन गर्ने तयारी गरेका छन्। आगामी वसन्त ऋतुमा हुने राष्ट्रपतीय निर्वाचनसम्म आन्दोलन जारी राख्ने केही प्रदर्शनकारीको भनाइ छ।
फ्रान्समा आगामी वर्ष राष्ट्रपतीय निर्वाचन हुँदैछ। निर्वाचनमा म्याक्रोँले लगातार तेस्रो कार्यकालका लागि उम्मेदवारी दिन पाउने छैनन्। बढ्दो महँगी, सार्वजनिक ऋण र सरकारी खर्च घटाउने योजनालाई लिएर सरकारमाथि दबाब बढिरहेका बेला देशव्यापी प्रदर्शनले राजनीतिक चुनौती थपेको छ।
